Prefabrik fabrikanın m² fiyatı neden tek bir rakam değil?
Aynı büyüklükte iki fabrika binası çok farklı miktarda beton isteyebilir. Yedi metre yüksekliğinde, vinçsiz, tek holdeki bir depo ile on iki metre yüksekliğinde, tavan vinçli ve ara katlı bir üretim yapısı aynı m²'ye sahip olsa da kolon kesitleri, makas boyları ve eleman sayıları birbirine benzemez. Fiyatı bu farklar belirler.
Yapının bulunduğu il de hesaba girer. Kar yükü yüksek bir ilde çatı elemanları, deprem tehlikesi yüksek bir ilde kolonlar ve bağlantılar daha güçlü kurulur. Fabrikaya uzak bir şantiyede nakliye payı büyür. İnşaat malzemesi fiyatları da sabit değildir; demir, çimento, agrega ve öngerme halatındaki değişim teklife yansır. Bu yüzden internette görülen bir m² fiyatı, kendi yapınızın fiyatı hakkında fikir vermez.
Teklifte m² fiyatı nasıl hesaplanır?
BETTON PREFABRİK teklifinde fiyat şu sırayla bulunur. Önce yapının statik ön hesabıyla her prefabrik elemanın kesiti ve adedi çıkarılır. Ardından bütün elemanların beton hacmi toplanır. Toplam hacim yapı alanına bölünür ve prefabrik m² birim fiyatı ortaya çıkar.
Yapı alanı kolon dışından kolon dışına, en ile boyun çarpımıyla hesaplanır. Ara katlı yapılarda galeri ve merdiven boşlukları alandan düşülmez. Karkas sistem ve ara kat sistemi teklifte ayrı kalemler olarak görünür; KDV toplam tutara ayrıca eklenir.
Bu hesabı kendi yapınız için yapalım mı?
Vaziyet planı ya da kaba ölçüler yeterli; mühendisimiz sizi arar.
Maliyeti belirleyen dokuz etken
Elemanların kesitini ve adedini, dolayısıyla toplam beton hacmini değiştiren başlıca etkenler şunlardır:
- Hol genişliği ve hol sayısı. Makas yönündeki açıklık büyüdükçe çatı makası ağırlaşır.
- Yükseklik. Soket üstünden makas altına ölçülen yükseklik kolon boyunu ve kesitini belirler.
- Kolon aralığı. Oluk yönündeki aks aralığı aşık ve oluk kirişinin boyunu değiştirir.
- Ara kat. Ara katın alanı ve taşıyacağı yük; kolon, kiriş ve döşeme plağı ekler.
- Tavan vinci. Vinç yükü ve vinç kirişi kolonları güçlendirir.
- Çatı yükleri. Kar ve rüzgâr yükü, çatı kaplamasının ağırlığı ve güneş paneli yükü makas ve aşık kesitini belirler.
- Deprem ve zemin. Deprem yer hareketi, zemin sınıfı ve zemin emniyet gerilmesi kolonları, bağlantıları ve temeli etkiler. Zemin etüdü teklifteki kabullerden farklı çıkarsa kesitler değişebilir.
- Cephe. Prefabrik cephe paneli kullanılacak alan ayrı bir kalemdir.
- Mesafe ve saha. Fabrikadan şantiyeye uzaklık, yol koşulları ve vincin kurulacağı alan nakliye ve montaj payını belirler.
Teklife dahil olan ve olmayan işler
Prefabrik teklifimiz projeyi, elemanların üretimini, nakliyesini ve montajını kapsar. Temel imalatı, ruhsat işlemleri ve binayı tamamlayan işler işverende kalır. Ayrım şöyledir:
| İş | Kimde |
|---|---|
| Statik, betonarme ve temel projesi | BETTON PREFABRİK |
| Prefabrik elemanların fabrikada üretimi | BETTON PREFABRİK |
| Elemanların şantiyeye nakli | BETTON PREFABRİK |
| Montaj vinci ve elemanların temellere montajı | BETTON PREFABRİK |
| Temel, soket ve bağ kirişlerinin yapımı | İşveren |
| Ruhsat, onay ve vize işlemleri, yapı denetim bedeli, laboratuvar giderleri, harç ve vergiler | İşveren |
| Oluk izolasyonu, oluk köşebentleri, yağmur iniş boruları ve drenaj | İşveren |
| Cephe paneli derz ve birleşim izolasyonu | İşveren |
| Ara katlı yapılarda topping betonu, donatısı ve ıslak birleşimler | İşveren |
| Boya, merdiven, perde duvar, doğrama | İşveren |
Çatı kaplaması, saha betonu, elektrik ve mekanik tesisat da işveren grubuna girer: teklifte ayrıca yazılmadıkça kapsam dışıdır. Bütçenizi kurarken bu kalemleri prefabrik teklifin yanına ayrı satırlar olarak ekleyin.
Doğru teklif için hazırlamanız gerekenler
Teklifin isabeti, verdiğiniz bilgiye bağlıdır. Teklif formumuzdaki yapı teknik verileri sayfası şunları sorar; elinizde olanları baştan gönderin:
- Yapının yeri: il, ilçe; OSB içindeyse parsel bilgisi.
- Ölçüler: makas yönünde genişlik, oluk yönünde uzunluk, hol genişliği ve hol sayısı, kolon aralığı, soket üstünden makas altına yükseklik.
- Ara kat: genişlik, uzunluk, kat yüksekliği, ne için kullanılacağı ve yükü.
- Vinç: var mı, kapasitesi ve yeri.
- Çatı: eğim, kaplama türü, güneş paneli düşünülüyor mu.
- Zemin: zemin etüdü raporu varsa rapor; yoksa yapılacağı tarih.
- Cephe: prefabrik panel istenen cephe alanı.
- Belgeler: vaziyet planı, mimari çizim ya da eskiz.
Prefabrik, çelik ve yerinde betonarme nasıl karşılaştırılır?
Farklı sistemlerin tekliflerini karşılaştırırken yalnız m² fiyatına bakmak yanıltır. Önce kapsamı eşitleyin: temel kimde, montaj ve vinç dahil mi, çatı ve cephe kaplaması fiyata girmiş mi? Sonra sistemin getirdiği ek kalemleri ekleyin. Çelik yapıda yangın koruması ve korozyona karşı bakım, yerinde dökülen betonarmede kalıp, iskele ve sahada geçen ek süre bu kalemlerdendir. Son olarak süreyi hesaba katın: üretime erken başlamak, yatırımın gelir üretmeye başladığı günü öne çeker.
İki sistemin açıklık, yangın, bakım ve süre açısından karşılaştırması için Bilgi Merkezi'ndeki Fabrika yapısında prefabrik beton mu, çelik mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar ve standartlar
- BETTON PREFABRİK teklif formu BTTN FRM-00: fiyatlandırma, kapsam ve işveren yükümlülükleri maddeleri
- TS 498: Yapı elemanlarının boyutlandırılmasında alınacak yüklerin hesap değerleri
- TS EN 1991-1-3: Yapılar üzerindeki etkiler, kar yükleri
- Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018