Batman prefabrik yapı ve prekast beton sistemleri

01

Enerji ve sanayi yapısında prefabrik neyi çözer?

Yanıcı ve parlayıcı madde bulunan tesislerde taşıyıcı sistemin yangın davranışı sigorta ve ruhsat konusudur. Betonarme kesit, ek koruyucu kaplama gerektirmeden belirli bir yangın dayanım süresi sunar; süre paspayı ve kesit boyutlarıyla tasarlanır. Çelik sisteme göre hem ilk yatırımda hem bakımda fark buradan doğar. Yangın kompartıman duvarları prekast panelle kurulduğunda montaj da yavaşlamaz.

Sahada iş montajla sınırlı kaldığı için aşırı sıcakta yaş beton dökme zorunluluğu kalkar. Ekipman ankrajları, konveyör askıları ve boru askı noktaları fabrikada elemana gömülür. Prefabrik elemanı sonradan kesip delmek istenmez; bu yüzden Batman'daki proses tesislerinde ekipman yükleri ve askı yerleri proje başında listelenir.

02

Aşırı sıcakta çatı ve derz düzeni

Batman'da yaz sıcaklıkları uzun süre yüksek seyreder; güneş alan çatı yüzeyi hava sıcaklığının çok üzerine çıkar. Bunun ilk sonucu enerji giderinde görülür: çatı yalıtımı, açık renkli kaplama ve havalandırma taşıyıcı sistemle birlikte planlanmazsa iklimlendirme yükü işletmenin büyük gider kalemlerinden biri olur. Öteki sonuç harekettir; gündüz-gece ve mevsimsel sıcaklık farkı uzun üretim hollerinde boy değişimi yaratır.

Genleşme derzi aralığı TS EN 1992'ye göre yapı boyu ve öngörülen sıcaklık farkından hesaplanır; çatı kirişi, aşık hattı ve cephe paneli aynı derz aksında bölünür. Sahada dökülen birleşim ve tesviye betonunda plastik rötre riski yüksektir: döküm serin saate alınır, kür programı yazılır, gerekirse rüzgâr perdesi kurulur. Taşıyıcı elemanlar ise fabrikada gölgede dökülür, buharla kürlenir ve her partisi basınç deneyinden geçer.

03

Bindirme kuşağı yakınında taşıyıcı sistem kararı

Batman, Arap levhasının kuzey kenarında, Bitlis-Zagros bindirme kuşağının güney önünde yer alır; ilin deprem tehlikesi bu kuşaktan ve bölgedeki diri faylardan gelir. TBDY 2018 hesabında tasarım spektrumu ve süneklik düzeyinin yanında, petrol ve enerji tesisleri için bina kullanım sınıfı da girdi olur.

Batman'daki proses ve enerji yapılarında deprem detayının çoğu birleşimlerde çözülür. Kolon-kiriş mesnedinde pim, gömlek ve elastomer yastığın kesme kapasitesi ile deprem ötelemesinde kalan mesnet uzunluğu ayrı ayrı kontrol edilir. Ara katlı idari bloklarda hollowcore döşeme birleşim betonu ve süreklilik donatısıyla diyafram olarak çalışır; yatay yük perde ve çerçevelere bu süreklilik üzerinden aktarılır. Cephe panelleri yapının ötelemesine izin veren, düzlem dışı savrulmayı önleyen bağlantılarla asılır.

04

Sevkiyat ve montaj planlaması

Elemanlar Şanlıurfa Birecik'teki üretim tesisinden Viranşehir–Diyarbakır ekseniyle Batman'a gelir; bu yol uzun kiriş ve hollowcore taşımaya uygundur. OSB içi montajda vinç kurulum alanı, saha trafiği ve giriş prosedürleri önceden belirlenir. Çalışan bir proses tesisinin yanına yapılan eklerde vinç yarıçapı ve boru hatlarına yaklaşma mesafesi ayrıca planlanır.

05

Batman için sık sorulan sorular

Prefabrik yapıda yangın dayanımı ayrıca sağlanır mı?

Betonarme kesit doğal bir yangın dayanımı sunar; hedeflenen süre paspayı ve kesit boyutlarıyla ilişkilendirilerek tasarımda karşılanır. Kompartıman ayrımı gerektiğinde prekast duvar paneli kullanılır ve panel birleşim detayları yangın sürekliliğini bozmayacak şekilde çözülür.

Vinçli üretim holü yapılabilir mi?

Yapılabilir. Kren yükü, açıklık ve kanca yüksekliği proje başında tanımlandığında konsollu kolon çözümü buna göre boyutlandırılır. Kren yolu ile genleşme derzinin çakışmaması için derz yeri de aynı aşamada kararlaştırılır.

Yaz sıcağında sahada beton dökmek zorunda kalır mıyız?

Taşıyıcı sistemde hayır: kolon, kiriş, aşık ve döşeme fabrikada dökülür. Sahada küçük hacimli birleşim ve tesviye betonu kalır; bunlar sabah erken dökülür ve kürü programa yazılır.