Siirt prefabrik yapı ve prekast beton sistemleri

01

Engebeli arazide şantiye süresi nasıl kısaltılır?

Siirt'te maliyeti çoğu zaman sahada geçen süre büyütür. Dalgalı arazide kalıp, iskele, donatı ve beton dökümünü aylarca sürdürmek lojistik ve işçilik bakımından pahalıdır. Prefabrik sistemde bu işler fabrikaya taşınır; sahada temel ve platform hazırlığı ile vinçle montaj kalır. Açık havada geçen süre kısaldıkça hava ve erişim kaynaklı gecikmelerin takvime etkisi de azalır.

Tasarım güzergâh ve zemin etüdüyle başlar. Topoğrafik ölçüme göre kademelendirme, istinat ve temel çözümü seçilir; saha içi zemin taşıma gücü ve vinç kurulum noktası önceden değerlendirilir. Maden ve enerji sahalarında ekipman ankrajları, konveyör ve boru askı noktaları fabrikada elemana gömülür. Eleman döküldükten sonra yeni ankraj açmak uygun olmadığından bu yükler proje başında tanımlanır.

02

Çok sıcak yazda kür ve derz kararı

Siirt'te yaz uzun ve çok sıcaktır. Yerinde dökülen betonda hızlı su kaybı plastik rötre çatlağına ve düşük dayanıma yol açabilir. Günlerce sürmesi gereken kür için dağlık sahaya su ve ekipman taşımak gerekir; iş en çok burada aksar. Fabrikada üretilen elemanın dayanımı ise sahaya gelmeden deneyle belgelenmiş olur.

Fıstık ve gıda işleme hatlarının bulunduğu uzun hollerde günlük ve mevsimsel sıcaklık farkı genleşme derzi gerektirir; derz aralığı TS EN 1992'ye göre hesaplanır ve çatıdan cepheye bütün katmanları böler. Toz kontrolü ve hijyen isteyen işleme mahallerinde çatıdan gelen güneş ısısı iklimlendirme yükünü doğrudan artırır; yalıtım kalınlığı ve kaplama rengi taşıyıcı sistemle birlikte seçilir.

03

Bitlis-Zagros kuşağında birleşim odaklı tasarım

Siirt, Arap levhası ile Anadolu bloğunun karşılaştığı hatta, Bitlis-Zagros bindirme kuşağının güney önündedir; deprem hesabı ilin kuzeyindeki bu kuşaktan ve bölgedeki diri faylardan başlar. TBDY 2018 hesabında süneklik düzeyi ve tasarım spektrumu, bina kullanım sınıfıyla birlikte seçilir. Maden ve enerji tesislerinde ekipman kütlesi yapının deprem kütlesine eklenir; bu yüklerin yeri ve büyüklüğü hesaba en başta girer.

Eğimli arazide temel kotu farkları ve istinat yapılarının deprem davranışı üstyapıyla birlikte değerlendirilir. Kiriş mesnedinde pim ve gömlek kesmeye, mesnet boyu ötelemeye göre kontrol edilir; döşemeli bölümlerde birleşim betonu ve çevre kuşak donatısı yatay yükü düşey taşıyıcılara dağıtır. Ağır ekipmanlı, tozlu mahallerdeki prekast duvar panelleri düzlem dışına savrulmaya karşı bağlanır, yapının yatay ötelemesini ise kısıtlamaz.

04

Sevkiyat ve montaj planlaması

Sevkiyat, Şanlıurfa Birecik'teki üretim tesisinden Diyarbakır–Batman–Kurtalan ekseniyle planlanır. Engebeli yollarda viraj yarıçapı ve eğim taşınabilir eleman boyunu sınırladığı için sipariş öncesinde güzergâh etüdü yapılır ve eleman boyları bu etüde göre belirlenir. Saha içi zemin taşıma gücü, vinç kurulum noktası ve stok alanı montaj programından önce netleşir.

05

Siirt için sık sorulan sorular

Dalgalı arazide yapı platformu nasıl kurulur?

Topoğrafik ölçüm ve zemin etüdü sonrası kademelendirme, istinat ve temel çözümü belirlenir. Montaj, temel kotları kesinleştikten ve ankraj yerleşimi kontrol edildikten sonra başlar; kot hatası prefabrik sistemde sahada düzeltilemeyen bir kalemdir.

Ekipman yükleri sonradan eklenebilir mi?

Öngörülüyorsa ilk hesaba girmelidir. Prefabrik elemanda sonradan kesme ve delme uygun değildir; baştan tanımlanan yükler için gömülü ankraj ve plakalar fabrikada elemana yerleştirilir. Maden ve proses tesislerinde ekipman listesi bu yüzden ön tasarımın ilk işlerindendir.

Uzak bir maden sahasında kür sorunu yaşar mıyız?

Taşıyıcı elemanlarda yaşanmaz; kür fabrikada yapılır ve her elemanın dayanımı deneyle belgelenir. Maden sahasına taşınacak kür suyu, küçük hacimli birleşim betonuyla sınırlıdır.